Festiwal Kultury Żydowskiej w Krakowie to jedno z najważniejszych wydarzeń kulturalnych w Polsce. W tym roku na krakowskim Kazimierzu w dniach pomiędzy 23 i 30 czerwca odbyła się już 33. edycja festiwalu pod hasłem Szema Jisrael | Ahava (Słuchaj Izraelu | Miłość).
Szema Jisrael – centralna modlitwa w judaizmie, będąca wyznaniem wiary w jednego Boga.
Ahava – słowo oznaczające miłość, które ma istotne znaczenie w judaizmie, zarówno w kontekście miłości do Boga, jak i do bliźniego.
Festiwal na Kazimierzu jest nie tylko specjalną okazją dla osób celebrujących kulturę żydowską, ale również dla tych, którzy chcą dowiedzieć się o jej historii i znaczeniu współczesnym. Wydarzenie to od ponad trzech dekad przyciąga tysiące uczestników z całego świata. Łącznie w trakcie tegorocznego FKŻ odbyło się aż 176 wydarzeń, w tym 95 w programie głównym i 80 wydarzeń towarzyszących. W 2024 roku łącznie w wydarzeniach uczestniczyło ponad 22 000 osób. W tym artykule przedstawimy te najważniejsze, które definiują charakter tego niezwykłego festiwalu.
Koncerty
Koncerty oraz imprezy DJ-skie poświęcone muzyce żydowskiej to jeden z najbardziej spektakularnych i oczekiwanych punktów FKŻ. W tym roku było ich 22 a główne koncerty odbyły się w Muzeum Inżynierii i Techniki. Na ulicy Szerokiej w Krakowie co roku także odbywały się koncerty, jednak w 2024 roku „Szalom na Szerokiej” został odwołany ze względów bezpieczeństwa. Jako tradycję Festiwalu uznaje się koncert zespołu, który powstał specjalnie na okoliczność FKŻ. W tym roku był to koncert 4-osobowego zespołu MLDVA.
Projekcje filmowe i dyskusje
Kino odgrywa istotną rolę w przekazywaniu i historii i współczesnych narracji dotyczących życia żydowskiego. Podczas 33. Edycji FKŻ mieliśmy okazję ujrzeć 3 projekcje filmów: SuperNova (reż. Yossi, Bloch, Duki Dor) The Swimmer (reż. Adam Calderon) oraz The Assembly (reż. Hershey Felder). Po projekcjach organizowane były dyskusje, aby umożliwić widzom możliwość głębszego zrozumienia prezentowanych treści.
Zwiedzanie Kazimierza
Oczywiście dodatkową atrakcją dla uczestników festiwalu była możliwość zwiedzenia Kazimierza jako żydowskiej dzielnicy przedwojennego Krakowa. FKŻ oferował liczne spacery tematyczne, podczas których uczestnicy mogli m.in. odkrywać historię dzielnicy, a także odwiedzać miejsca związane z żydowskim dziedzictwem Krakowa takie jak cmentarze i synagogi. Można było także na własne oczy zobaczyć, jak wygląda obecne życie żydowskie w Krakowie.
Spotkania z literaturą
Literatura żydowska, zarówno ta klasyczna jak i współczesna, ma swoje ważne miejsce w programie FKŻ. Odbyła się m.in. premiera pierwszej monografii pogromu krakowskiego 1945 (prof. Joanna Tokarska-Bakir) czy spotkanie z izraelskim pisarzem Yakovem Z. Mayerem. Uznani pisarze dzielili się swoimi doświadczeniami i refleksjami na temat żydowskiej tożsamości w literaturze.
Warsztaty kulturowe i artystyczne
Festiwal oferuje szeroką gamę warsztatów, w której uczestnicy mogą bliżej poznać różne aspekty kultury żydowskiej. Są to warsztaty taneczne, takie jak nauka tradycyjnych tańców, zajęcia z hebrajskiego alfabetu, kaligrafii czy warsztaty kulinarne. W tym roku odbyły się takie jak Ukryta mądrość alfabetu hebrajskiego. Od Alef do Taw – mistyczne znaczenie 22 liter alfabetu hebrajskiego. Bóg rozmawia z literami prowadzone przez Ewę Gordon czy Techniki śpiewu w kulturach Bliskiego Wschodu oraz żydowskich pijutach prowadzone przez Nassim Lugasi.
Ceremonie i spotkania
W tym roku odbyła się ceremonia „Chroniąc Pamięć”, mająca na celu nagrodzenie Polaków, którzy bezinteresownie wykonują prace na rzecz upamiętniania dziedzictwa żydowskiego w Polsce. Ceremonia odbyła się w Żydowskim Muzeum Galicja i była to już jej 27. edycja. To wzruszające i symboliczne wydarzenie zostało stworzone jako wyraz szacunku dla tych, którzy w najtrudniejszych momentach okazali bezinteresowność i poświęcenie, aby ratować innych.
Festiwal Kultury Żydowskiej jest nie tylko celebracją różnorodności kulturowej, jak i miejscem do dialogu i edukacji, które łączy ludzi różnych kultur i narodowości. Każdy festiwal angażuje setki osób. Są to artyści, wolontariusze, uczeni, instruktorzy, sponsorzy czy dostawcy różnych usług. Dla każdego, kto chce zanurzyć się w bogactwie kulturowego dziedzictwa żydowskiego, ten festiwal jest wydarzeniem, którego nie można przegapić.
Źródła:
33.jewishfestival.pl/
